De kinderen van Abraham, beeldenbrekers of bruggenbouwers?

Over bruggen die de culturen van joden, christenen en moslims met elkaar verbinden.
over beelden van vijandschap die deze culturen scheiden...

Bestormden ook wij niet ooit in de tolerante Nederlanden elkaars beelden en sloegen ze stuk? Tot op de dag van vandaag slaan sommigen elkaars beelden stuk. Slaan zij elkaar neer. Laten wij niet meer volharden in valse beelden, waarmee het verleden ons over onze broeders en zusters in Abraham opzadelde. Het is de hoogste tijd in ons land tussen culturen en godsdiensten stabiele bruggen te bouwen. Bruggen die ons in liefde bijeen brengen en verenigen. Bruggen die de kloven van haat die in het verleden door onbegrip en slecht onderwijs ontstaan zijn, dichten.
In deze lezing gaan wij op zoek naar bruggen die onze culturen met elkaar verbinden. Wij vinden overeenkomsten in het feit dat wij kinderen van Abraham zijn, overeenkomsten in de kern van de boodschap van profeten die zeggen in de traditie van Abraham te staan, overeenkomsten wanneer wij heilige teksten symbolisch en niet letterlijk interpreteren, overeenkomsten in het gedachtegoed over het leven na de dood en overeenkomsten in een liberale uitwerking van de leefregels in de praktijk. Tot slot moeten wij onderkennen dat in de drie geloofstradities die voortvloeien uit de erfenis van Abraham, Jezus en Mohammed, een sterk vrouwvijandig denken is gegroeid.

Toelichting: In elke religieuze traditie is ruimte voor kritisch en vrijmoedig denken. Dat er door tradities aan mensen wordt opgelegd wat zij moeten denken, zou in de 21e eeuw tot het verleden moeten behoren. Mensen moeten geleerd krijgen zelf na te denken over wat er in hun traditie van hun gading is. Zij moeten kritisch en vrijmoedig leren denken. Ook in de joodse, christelijke of islamitische traditie is daar ruimte voor. Elke traditie heeft die ruimte. Alleen is deze soms onder het stof van eeuwenlang theologiseren zoekgeraakt. Iedere theologie is slechts een interpretatie, die tijd- en cultuurgebonden is. Toch spelen verstijfde theologische denkbeelden vele mensen parten. Onwetende gelovigen worden nog steeds geïndoctrineerd met zogenaamde geloofswaarheden, waar in het historisch/kritisch wetenschappelijk denken niet veel van over blijft. Vrijheid van denken en geloof worden met voeten getreden. Mensenrechten worden geschonden.

Het is zaak op zoek te gaan naar de ruimte die de oorspronkelijke boodschap van Abraham en profeten na hem, biedt; een ruimte die door volgelingen vaak werd ingevuld en zoekgemaakt. Het water staat ons aan de lippen.

Ieder gelovig mens hoort de individuele ruimte te krijgen om zelf een brug te slaan tussen de traditie en zijn eigen interpretatie. Hij/zij heeft er evenveel recht op de boodschap van zijn/haar profeet te vertalen naar de eigen tijd toe als zijn/haar voorgangers, die claimen de enige en ware interpretatie te kennen. Wij kunnen veel leren van onze eigen geschiedenis; wij moeten de intellectuele moed hebben om modern, vrij en toch met respect voor historisch gegroeide, tijdgebonden verworvenheden binnen een religie om te gaan.
Naast verschillen zullen wij overeenkomsten.vinden. Vanuit dit kritisch en zelfstandig omgaan met religie kunnen wij een inter-religieuze dialoog aangaan. Bestormden ook wij niet ooit in de tolerante Nederlanden elkaars beelden en sloegen ze stuk? Is er dan werkelijk niets nieuws onder de zon? Laten wij, nu ‘schijnheilige’ huizen dreigen in te storten en de noodbruggen kreunen onder het gewicht van ‘schijnheilige’ ballast, van de nood een deugd maken. Laten wij niet meer volharden in valse beelden, waarmee het verleden ons over onze broeders en zusters in Abraham opzadelde. Het wordt tijd in dit waterrijke en open polderland tussen culturen en godsdiensten stabiele bruggen te bouwen.